Het gedoogbeleid van cannabis in Nederland lijkt bijna heilig te zijn. Dertig jaar lang wringen we ons in allerlei bochten om te zorgen dat Nederlanders op een veilige en acceptabele manier drugs kunnen gebruiken. In het zuiden van het land verhuizen we hele coffeeshops naar buiten het dorp om te zorgen dat de behoeftige gebruiker niet door de woonwijken hoeft te rijden op zoek naar zijn drugs. Europese grondrechten proberen we te omzeilen om een pasjessysteem in te voeren om het drugstoerisme te beperken. In Europa moeten we regelmatig kostbare concessies doen om ons bizarre beleid in stand te mogen houden. Kortom, we stellen alles in werking voor dat ene heilige doel: dat onze jeugdige medeburger zich te allen tijde in alle vrijheid stoned kan blowen.
Frits Bolkestein vindt dat niet alleen terecht, maar pleit in het NRC van dinsdag voor een legalisatie van alle drugs in Nederland. En eigenlijk is zijn betoog een prachtig staaltje liberalisme: je mag jezelf als burger alles aandoen, en zolang je meerderjarig bent en je anderen er niet mee schaadt is het je eigen verantwoordelijkheid. Die liberale principes gaan echter niet volledig op in praktijk. In praktijk kost drugs de maatschappij miljarden.
Want misschien vind je, als je hippie bent, of jonger dan 30, ons tolerante ruimdenkende beleid wel cool, en geeft het ons land een beetje stout imago, achter de schermen jaagt de recherche zich suf op ‘de achterdeur’ van de coffeeshop. En er wordt niet gejaagd omdat ze wiet telen en dus in overtreding zijn, maar omdat die achterdeur vuurwapengevaarlijk is, afperst, bedreigt, chanteert, smokkelt, witwast en mensenhandelt.
Nu gebruiken Bolkestein en de zijne, juist de hennepteelt als lichtend voorbeeld voor legalisatie van alle drugs. Hun redenering is dat als je die achterdeur legaliseert en reguleert, je er ook niet meer op hoeft te jagen. Telers en dealers zouden allemaal gezellige, brave middenstanders worden, die netjes factureren en jaarlijks worstelen met de belastingaangifte. En dat zou misschien zelfs nog wel de werkelijkheid kunnen zijn, als die telers alleen de Nederlandse markt zouden bedienen. Maar juist de Nederlandse markt is oninteressant: in Nederland krijg je 2500 euro voor een kilootje henneptoppen. In Engeland levert een kilo al snel 6000 euro op. Het is daarom ook geen verrassing dat de huidige Nederlandse kweek voor 80% tot 90% bestemd is voor het buitenland.
Maar toch zijn Bolkestein en zijn coauteurs ervan overtuigd dat zodra de Nederlandse drugsmarkt gelegaliseerd is, er “geen droog brood meer te verdienen valt voor de drugsbendes”. Dat is naïviteit van het hoogste niveau: met legalisatie en regulering creëer je twee soorten handel: 20% legale en 80% illegale. Het is aan de recherche om die twee uit elkaar te halen. Het is een illusie dat die onmogelijke opgave de significante bezuiniging die de auteurs voor ogen hebben, met zich mee brengt.
Maar laten we meedenken met het onrealistische scenario dat er inderdaad minder recherche en minder justitie nodig is. Stel dat we daadwerkelijk bezuinigen door te legaliseren. De vraag is of het dan nog steeds goed is om te doen. Hoe los je het probleem van notoire zwartrijders op? Van die mensen die nooit een kaartje kopen, boetes krijgen, niet betalen, incassobureaus over de vloer krijgen, ondertussen weer een boete krijgen, voor de rechter komen, enzovoort enzovoort. Het is vele malen goedkoper om hen gewoon een Ov-jaarkaart te geven, dan ze continue te blijven vervolgen. Het is vele malen goedkoper als de gemeente de rotzooi van vandalen gewoon zelf opruimt: de HALT-registraties en de gerechtelijke gang kosten bakken vol met geld. Maar dat betekent niet dat we dat moeten doen. Dat betekent niet dat we crimineel gedrag moeten oplossen door het te decriminaliseren. Als staat kan je je niet veroorloven om té pragmatisch te worden. Het principe achter een maatregel moet altijd belangrijker blijven dan de kosten ervan.
En in principe blijven harddrugs, en in mindere mate softdrugs, een dusdanige tol eisen van de gebruikers dat het geoorloofd is om het te verbieden. Bij deze stoffen is geen veilig gebruik mogelijk. Heroïne, cocaïne, amfetamines zijn stuk voor stuk middelen die de gezondheid en het leven van de gebruiker ruineren. Uit Zweeds onderzoek uit 2008 blijkt dat ook cannabis bij zeer subtiel gebruik al hersenschade veroorzaakt. De ironie wil dat op de dag een oud-politicus zich openlijk de vraag stelt of wij dit soort stoffen zouden moeten verkopen in Nederland, vragen de Europarlementariërs zich af of ze een volstrekt veilig voedingssupplement moeten verbieden in Europa (trombine). De verwarring over wat wijsheid is, is daarmee compleet.
Het merkwaardige is dat de auteurs ook lijken te accepteren dat drugsgebruik slecht is en dat beleid van de overheid erop gericht zou moeten zijn om drugsgebruik te minimaliseren. Een verbod zou daarbij niet alleen ineffectief zijn. De schrijvers beweren dat het juist het tegenovergestelde zou bereiken. Kijk maar naar de VS en Frankrijk, zeggen ze, daar gebruikt de jeugd ondanks het verbod meer cannabis dan de Nederlandse jeugd. Dat bewijs is flinterdun, niet gecontroleerd, en de resultaten worden beïnvloed door een grote hoeveelheid andere factoren. Tegenover dat bewijs staan de alcohol statistieken, dat ondanks de legalisatie, jaarlijks veel meer slachtoffers eist dan drugs.
Maar alcohol is niet te verbieden. Het gebruik is té algemeen, te wijdverspreid, te genormaliseerd. Miljoenen Nederlandse consumenten bewijzen dat alcohol ook op een gematigde ongevaarlijke manier gebruikt kan worden. Een verbod zou de overgrote meerderheid van die Nederlanders ten onrechte criminaliseren. Harddrugs daarentegen ruineren het leven van de gebruiker. Softdrugs veroorzaken ook bij subtiel gebruik een fikse hersenbeschadiging. Het gedoogbeleid heeft niet gewerkt, de enige juiste oplossing is een compleet verbod.
vrijdag 21 mei 2010
woensdag 19 mei 2010
Het nieuwe staken (nrc.next 19.5.2010)
Maandag dreigde de vulkanische as de luchtvaartmaatschappijen nog verder in hun financiële malaise te storten. British Airways bijvoorbeeld, verloor tot nu toe al 100 miljoen pond door het sluiten van het Britse luchtruim. Maar ja, force majeur, er is geen schuldige. Zoiets kan toch alleen een natuurramp op zijn geweten hebben? Althans, dat zou je denken.
Maar het British Airways personeel staat te popelen om nog een veel grotere ramp te veroorzaken. 138 miljoen pond verlies, 2 miljoen reizigers gedupeerd, ‘Maximal disruption’ is het doel van de 20-daagse staking tijdens de meivakanties en het WK in Zuid Afrika. De vakbond was dan ook diep teleurgesteld toen niet zij, maar de vulkaan de eerste dag van die maximal disruption op zijn geweten kreeg.
De actie is exemplarisch voor Europees stakingsgedrag. ‘Maximal disruption’ lijkt een doel op zich te zijn geworden. Een 24 uurs actie van de vuilnismannen vindt niet plaats op een doordeweekse woensdag, nee, het moet op Koninginnedag. British Airways personeel staakt niet uit onvrede, maar staakt met kerstmis, of tijdens de meivakantie, om het bedrijf zoveel mogelijk schade te berokkenen.
En ook de proportionaliteit is ver te zoeken. Vakbonden gebruiken het stakingsrecht allang niet meer als ‘uiterste middel’. Veelzeggend was het dreigement van de vuilnismannen om net zo lang te staken tot er een CAO-akkoord naar hun zin op tafel lag. Het boeit niet hoeveel omzet de horeca verliest door de vuilnisbelt op hun terras, het kan ze niet schelen dat de staat zich absoluut geen loonsverhoging kan permitteren, het maakt al helemaal niets uit dat de onderhandelingen weer zijn begonnen. Alles is geoorloofd, als de vuilnismannen maar meer gaan verdienen. Dat doel rechtvaardigt blijkbaar een miljoenen schade.
British Airways leed vorig jaar een verlies van 400 miljoen pond. Dit jaar verwacht het nog eens 600 miljoen tot 1 miljard pond verlies te boeken. Het bedrijf kan geen kant op: het moet bezuinigen om zichzelf te redden. Maar ook dat maakt het British Airways-personeel geen donder uit. Men staakt totdat gelijk is behaald, of totdat de werkgever failliet is. Dat is nu eenmaal het recht van de arbeider.
Maar het British Airways personeel staat te popelen om nog een veel grotere ramp te veroorzaken. 138 miljoen pond verlies, 2 miljoen reizigers gedupeerd, ‘Maximal disruption’ is het doel van de 20-daagse staking tijdens de meivakanties en het WK in Zuid Afrika. De vakbond was dan ook diep teleurgesteld toen niet zij, maar de vulkaan de eerste dag van die maximal disruption op zijn geweten kreeg.
De actie is exemplarisch voor Europees stakingsgedrag. ‘Maximal disruption’ lijkt een doel op zich te zijn geworden. Een 24 uurs actie van de vuilnismannen vindt niet plaats op een doordeweekse woensdag, nee, het moet op Koninginnedag. British Airways personeel staakt niet uit onvrede, maar staakt met kerstmis, of tijdens de meivakantie, om het bedrijf zoveel mogelijk schade te berokkenen.
En ook de proportionaliteit is ver te zoeken. Vakbonden gebruiken het stakingsrecht allang niet meer als ‘uiterste middel’. Veelzeggend was het dreigement van de vuilnismannen om net zo lang te staken tot er een CAO-akkoord naar hun zin op tafel lag. Het boeit niet hoeveel omzet de horeca verliest door de vuilnisbelt op hun terras, het kan ze niet schelen dat de staat zich absoluut geen loonsverhoging kan permitteren, het maakt al helemaal niets uit dat de onderhandelingen weer zijn begonnen. Alles is geoorloofd, als de vuilnismannen maar meer gaan verdienen. Dat doel rechtvaardigt blijkbaar een miljoenen schade.
British Airways leed vorig jaar een verlies van 400 miljoen pond. Dit jaar verwacht het nog eens 600 miljoen tot 1 miljard pond verlies te boeken. Het bedrijf kan geen kant op: het moet bezuinigen om zichzelf te redden. Maar ook dat maakt het British Airways-personeel geen donder uit. Men staakt totdat gelijk is behaald, of totdat de werkgever failliet is. Dat is nu eenmaal het recht van de arbeider.
woensdag 28 april 2010
Verstandig niet roekeloos (nrc.next 28.04.2010)
De vragen waren heus niet zo moeilijk. En Twan Huys is een vriendelijke man. Toch leek Job Cohen niet op zijn gemak afgelopen maandag bij NOVA. Het was een stijf, ongeïnspireerd optreden, en bij gebrek aan kennis van zaken viel hij voortdurend terug op bekende frases over ‘het land wat ik voor me zie, en meetellen en niet buitensluiten en de boel bij elkaar houden’. Het was alsof iemand een cd met standaard PvdA- vaagheden in Cohen had gestopt. De shuffle knop stond aan.
Terwijl tijdens het PvdA partijcongres de dag ervoor, diezelfde vaagheden nog prima werkten. ‘Verstandig zijn, en niet roekeloos’. Job Cohen zei het wel drie keer in zijn speech. Verstandig, niet roekeloos. Verstandig, niet roekeloos. Als een mantra met Cohen als baken van rust en sereenheid.
Cohen zegt bijvoorbeeld: ‘Bij mijn aanpak hoort net zo goed: grenzen stellen. Dat doen we thuis ook, in de opvoeding. Grenzen zijn ook noodzakelijk op straat, in de buurt, in bedrijven, in de omgang van landen met elkaar.’ Daar valt geen speld tussen te krijgen. Niemand weet wat het betekent, maar het klinkt verstandig en niet roekeloos. Op onnavolgbare wijze koppelt hij in één zin én de straat én de industrie én internationale betrekkingen aan elkaar. Nee, niemand kan zeggen dat er iets onbesproken bleef.
Hij vervolgt zijn betoog: ‘Zonder grenzen ontbreekt veiligheid. Alleen in een veilige samenleving kunnen mensen zich thuis voelen. En je thuis voelen, daar gaat het om, voor iedereen.’ Ja! Het PvdA congres is dolenthousiast. Je thuis voelen, voor iedereen! Dat zijn de woorden die de PvdA kiezer zo graag hoort. Zowel nietszeggend als logisch. Je kan er alles en niks in horen. Het zijn woorden die niemand uitsluiten.
De meerderheid van de kiezers hunkert naar Job. Met Job hoeven ze niet meer naar politieke debatten te kijken, hoeven ze niet meer op te blijven voor kabinetsruzies. Laten we alle NOVA-interviews, debatten of andere programma’s waar inhoud of visie wordt gevraagd gewoon overslaan. Het is overduidelijk dat deze man van algemeenheden thuis hoort op het ministerie van algemene zaken. Rust. Ratio. Vrede. Kunnen we na acht jaar politieke heksenketel eindelijk weer verder met ons leven.
Terwijl tijdens het PvdA partijcongres de dag ervoor, diezelfde vaagheden nog prima werkten. ‘Verstandig zijn, en niet roekeloos’. Job Cohen zei het wel drie keer in zijn speech. Verstandig, niet roekeloos. Verstandig, niet roekeloos. Als een mantra met Cohen als baken van rust en sereenheid.
Cohen zegt bijvoorbeeld: ‘Bij mijn aanpak hoort net zo goed: grenzen stellen. Dat doen we thuis ook, in de opvoeding. Grenzen zijn ook noodzakelijk op straat, in de buurt, in bedrijven, in de omgang van landen met elkaar.’ Daar valt geen speld tussen te krijgen. Niemand weet wat het betekent, maar het klinkt verstandig en niet roekeloos. Op onnavolgbare wijze koppelt hij in één zin én de straat én de industrie én internationale betrekkingen aan elkaar. Nee, niemand kan zeggen dat er iets onbesproken bleef.
Hij vervolgt zijn betoog: ‘Zonder grenzen ontbreekt veiligheid. Alleen in een veilige samenleving kunnen mensen zich thuis voelen. En je thuis voelen, daar gaat het om, voor iedereen.’ Ja! Het PvdA congres is dolenthousiast. Je thuis voelen, voor iedereen! Dat zijn de woorden die de PvdA kiezer zo graag hoort. Zowel nietszeggend als logisch. Je kan er alles en niks in horen. Het zijn woorden die niemand uitsluiten.
De meerderheid van de kiezers hunkert naar Job. Met Job hoeven ze niet meer naar politieke debatten te kijken, hoeven ze niet meer op te blijven voor kabinetsruzies. Laten we alle NOVA-interviews, debatten of andere programma’s waar inhoud of visie wordt gevraagd gewoon overslaan. Het is overduidelijk dat deze man van algemeenheden thuis hoort op het ministerie van algemene zaken. Rust. Ratio. Vrede. Kunnen we na acht jaar politieke heksenketel eindelijk weer verder met ons leven.
woensdag 21 april 2010
Lijst lekker ludiek. (nrc.next 21.4.2010)
Het was dus geen 1 aprilgrap. Zondag werd de eerste aflevering van het programma Lijst 0 uitgezonden: de Idols-show die moet leiden tot een heuse jongerenpartij. Ook al gaat het concept tegen elk democratisch principe in (partijen horen bij de staatsomroep evenveel aandacht te krijgen), BNN trekt zich er niks van aan.
Geheel in de stijl van Peter R. de Vries vindt BNN het maatschappelijke belang van het programma té groot. De jeugdige stem wordt namelijk te weinig gehoord. Jongeren vinden politiek maar saai, een ver-van-je-bed-show. Die grijze kamerleden weten niet wat er leeft op straat. En voor dat schrijnend probleem mogen heus wel even wat democratische fundamenten omver worden geworpen.
Het ergste is: er doen echt capabele jongeren aan mee, bevlogen, overtuigend. Hier en daar kwam er zelfs een fractie van een steekhoudend argument langs. BNN zal het wel snel in de kiem smoren. De jongeren moeten het niet teveel over inhoud hebben, dat is te saai. Lijst 0 moet een hoog Hyves-hiphop-MTV-iPhone gehalte hebben. De kandidaten moeten vooral lekker gekke ludieke acties bedenken, en origineel zijn en vernieuwend en een frisse wind. Ik vind het regelrechte vernietiging van politiek kapitaal.
En waar BNN het idee vandaan heeft dat de politiek geen rekening zou houden met jongeren is volstrekt onduidelijk. Het lijkt alsof ze onder een steen hebben geleefd. Tweede Kamerleden zijn jonger dan ooit. Ondanks de crisis worden in de partijprogramma’s miljarden geïnvesteerd in onderwijs. Er zijn voorstellen om ‘scheefwonen’ aan te pakken, de hypotheekrenteaftrek af te schaffen, alles om de woningmarkt voor starters te verbeteren. Het politieke aanbod voor jongeren is overvol. Zelden is er zo weinig noodzaak voor een jongerenpartij geweest dan nu.
Eigenlijk zouden de kandidaten zich maar om één ding zorgen moeten maken: verkwisting van belastinggeld door de publieke omroep aan dit soort onnodige en ondemocratische activiteiten. Elke cent die nu teveel wordt uitgegeven, zal namelijk door de lijst 0-generatie zelf moeten worden terugbetaald. Maar ach, kritiek op de publieke omroep zal het partijprogramma wel niet halen. Democratie is namelijk heus wel leuk, Lijst 0 is nog veel leuker.
Geheel in de stijl van Peter R. de Vries vindt BNN het maatschappelijke belang van het programma té groot. De jeugdige stem wordt namelijk te weinig gehoord. Jongeren vinden politiek maar saai, een ver-van-je-bed-show. Die grijze kamerleden weten niet wat er leeft op straat. En voor dat schrijnend probleem mogen heus wel even wat democratische fundamenten omver worden geworpen.
Het ergste is: er doen echt capabele jongeren aan mee, bevlogen, overtuigend. Hier en daar kwam er zelfs een fractie van een steekhoudend argument langs. BNN zal het wel snel in de kiem smoren. De jongeren moeten het niet teveel over inhoud hebben, dat is te saai. Lijst 0 moet een hoog Hyves-hiphop-MTV-iPhone gehalte hebben. De kandidaten moeten vooral lekker gekke ludieke acties bedenken, en origineel zijn en vernieuwend en een frisse wind. Ik vind het regelrechte vernietiging van politiek kapitaal.
En waar BNN het idee vandaan heeft dat de politiek geen rekening zou houden met jongeren is volstrekt onduidelijk. Het lijkt alsof ze onder een steen hebben geleefd. Tweede Kamerleden zijn jonger dan ooit. Ondanks de crisis worden in de partijprogramma’s miljarden geïnvesteerd in onderwijs. Er zijn voorstellen om ‘scheefwonen’ aan te pakken, de hypotheekrenteaftrek af te schaffen, alles om de woningmarkt voor starters te verbeteren. Het politieke aanbod voor jongeren is overvol. Zelden is er zo weinig noodzaak voor een jongerenpartij geweest dan nu.
Eigenlijk zouden de kandidaten zich maar om één ding zorgen moeten maken: verkwisting van belastinggeld door de publieke omroep aan dit soort onnodige en ondemocratische activiteiten. Elke cent die nu teveel wordt uitgegeven, zal namelijk door de lijst 0-generatie zelf moeten worden terugbetaald. Maar ach, kritiek op de publieke omroep zal het partijprogramma wel niet halen. Democratie is namelijk heus wel leuk, Lijst 0 is nog veel leuker.
woensdag 14 april 2010
Reageerbuiswildernis (14.4.2010 nrc.next)
Even leek het zover te zijn: GeenStijl beweerde maandagavond dat er wolven in Limburg waren gesignaleerd. Je weet wel, van die woeste schapensnaaiers, hongerig en wreed. Maar het bleek ophef om niks. Men concludeerde dat het een gewone Husky-hond geweest moest zijn. ‘Als dit een wolf is, dan is mijn hond Wolverine’, smaalden de reaguurders.
Maar het had best gekund. De wolven zijn één nacht lopen verwijderd van Nederland. En Staatsbosbeheer heeft alvast de rode loper uitgelegd. Het zou de kers op de taart van het biodiversiteitbeleid zijn. De voltooiing van een zorgvuldig geconstrueerde voedselketen waar de wolf aan de top mag plaatsnemen. Dan kan het schouwspel beginnen: eet die wilde wolf straks een wild zwijn of een edelhert op en kunnen we net doen alsof het puur natuur is. Alsof het geen reageerbuiswildernis is.
Want de komst van de wolf is gepland, van te voren bedacht. Het is het directe gevolg van streng Europees natuurbeschermingsbeleid. In Nederland worden er 162 Natura2000-gebieden aangewezen, waar de natuur ruim baan krijgt en de mens zich niet meer mag verroeren. Uiteindelijk moet het één aaneengesloten Europees wandelgebied voor dieren als de wolf worden.
Staatsbosbeheer orkestreert alvast vooruit. Het liefst dirigeren ze de wolf zo snel mogelijk naar de Oostvaardersplassen. Als gevolg van het natuurbeleid waarin zo weinig mogelijk mag worden ingegrepen, sterven daar namelijk elke winter honderden paarden, runderen en herten een verschrikkelijke hongersdood. En wat is nou ‘echter’ dan een roedel hongerige wolven die de zwakkere dieren opruimt? Dat is nog steeds dierenleed, maar dan is het tenminste ‘natuur’. Zorgvuldig geplande, op de tekentafel ontworpen, natuur.
Ik ben benieuwd wat er gebeurt als de rentree van een wolf in Nederland begeleid zal gaan met een foto van een boer die met zijn dubbelloops geweer het beest meteen heeft omgelegd. De natuurbescherming zal waarschijnlijk wel boos zijn. Lompe boeren mogen niet aan ‘hun’ biodiversiteit komen. Maar als we van natuur houden zouden we de oerdrang van de mens om zijn habitat te beschermen tegen directe gevaarlijke concurrenten moeten respecteren. Want dat is exact wat het zou zijn: Natuur, in zijn meest ongeplande spontane vorm.
Maar het had best gekund. De wolven zijn één nacht lopen verwijderd van Nederland. En Staatsbosbeheer heeft alvast de rode loper uitgelegd. Het zou de kers op de taart van het biodiversiteitbeleid zijn. De voltooiing van een zorgvuldig geconstrueerde voedselketen waar de wolf aan de top mag plaatsnemen. Dan kan het schouwspel beginnen: eet die wilde wolf straks een wild zwijn of een edelhert op en kunnen we net doen alsof het puur natuur is. Alsof het geen reageerbuiswildernis is.
Want de komst van de wolf is gepland, van te voren bedacht. Het is het directe gevolg van streng Europees natuurbeschermingsbeleid. In Nederland worden er 162 Natura2000-gebieden aangewezen, waar de natuur ruim baan krijgt en de mens zich niet meer mag verroeren. Uiteindelijk moet het één aaneengesloten Europees wandelgebied voor dieren als de wolf worden.
Staatsbosbeheer orkestreert alvast vooruit. Het liefst dirigeren ze de wolf zo snel mogelijk naar de Oostvaardersplassen. Als gevolg van het natuurbeleid waarin zo weinig mogelijk mag worden ingegrepen, sterven daar namelijk elke winter honderden paarden, runderen en herten een verschrikkelijke hongersdood. En wat is nou ‘echter’ dan een roedel hongerige wolven die de zwakkere dieren opruimt? Dat is nog steeds dierenleed, maar dan is het tenminste ‘natuur’. Zorgvuldig geplande, op de tekentafel ontworpen, natuur.
Ik ben benieuwd wat er gebeurt als de rentree van een wolf in Nederland begeleid zal gaan met een foto van een boer die met zijn dubbelloops geweer het beest meteen heeft omgelegd. De natuurbescherming zal waarschijnlijk wel boos zijn. Lompe boeren mogen niet aan ‘hun’ biodiversiteit komen. Maar als we van natuur houden zouden we de oerdrang van de mens om zijn habitat te beschermen tegen directe gevaarlijke concurrenten moeten respecteren. Want dat is exact wat het zou zijn: Natuur, in zijn meest ongeplande spontane vorm.
donderdag 8 april 2010
'Eieren zoeken in een nieuwe groene wereld' (NRC Handelsblad 8 april 2010)
2025: De macht is in handen van generatie Y, oftewel de ‘groene generatie’. In de komende vijftien jaar ontwikkelen de verschillende natuurstromingen zich meer en meer als levenswijze, als religie. En Nederlanders blijken zeer orthodox. De biologische voedselproductie is samen met duurzaamheid hét belangrijkste politieke thema van dit decennium en er bestaat groot maatschappelijk draagvlak voor verregaande overheidsinmenging in het persoonlijke leven van de burger.
De overheid kijkt mee op hoeveel graden de was draait, hoe lang het licht in huis aanblijft, of de vuilniszakken wel vol genoeg zitten. Het verbod op gloeilampen krijgt navolging in een verbod op het rijden van oldtimers, een verbod op plastic bekertjes, een verbod op weggooibarbecues. En alles wat verder als ‘slecht gedrag’ wordt bestempeld wordt zwaar belast. De vleestaks die in 2010 werd ingevoerd voor niet-biologisch vlees is jaarlijks stevig verhoogd. De inkomsten worden gebruikt om de kosten van biologisch vlees, fruit en groente kunstmatig laag te houden.
Op het platteland vindt door dit stelsel van subsidies en belastingen een ware revolutie plaats. Razendsnel ‘verbiologiseren’ de boerenbedrijven: in 2020 is 92% van de veeteelt en 90% van de landbouw biologisch. De definitie van biologisch voedselproductie wordt vastgelegd in een Europees keurmerk met zeer strenge eisen.
Maar het biologisch boeren blijkt niet alleen maar voordelen op te leveren: de opbrengsten zijn marginaal. Één hectare tomatenplanten levert nog maar de helft aan vruchten op als voorheen. De koolgewassen lijden onder ziektes die al sinds de 19e eeuw niet meer voorkwamen in Europa maar nu weer welig tieren. Aardappelboeren moeten regelmatig complete oogsten weggooien omdat de aardappels zijn aangevroten door de woekerende fytoftora. De standaard fungiciden die deze ziekte effectief bestrijden zijn strikt verboden in het keurmerk.
De studies die twee decennia eerder uitwezen dat biologische landbouw acceptabele opbrengsten zouden halen, gelden niet meer. De boerenbedrijven uit die onderzoeken bleven gezond bij de gratie van grote percelen waar de ziektes wel effectief bestreden werden. De ironie wil dat de Nederlandse landbouw van de 21e eeuw tot de minst duurzame ooit behoort. Nog nooit hebben we zo weinig mensen van één hectare land kunnen voeden. Duurzaamheid en biologische landbouw blijken volstrekt onverenigbaar.
Ook in de biologische pluimveehouderij escaleert de situatie. Het Europees keurmerk schrijft voor dat biologische kippen buiten moeten lopen. Dus staan van Spanje tot Denemarken, van Hongarije tot Nederland de kippen verplicht buiten. De bedrijven vormt een soort glasvezelnetwerk voor influenza: nog nooit heeft vogelgriep zo razendsnel om zich heen kunnen grijpen. Tussen 2010 en 2024 vinden er drie uitbraken plaats, die bedrijven over heel Europa treft. Ophokplichten komen telkens te laat en verdwijnen te vroeg, onder andere onder druk van het Europees keurmerk en de consumentenorganisaties. De pluimveehouderij begint snel te krimpen: na elke epidemie halveert het aantal bedrijven.
De vierde vogelgriep van de eeuw vindt plaats in 2024 en is verreweg de ernstigste. Alle overgebleven Europese pluimveebedrijven raken besmet. Wanneer de tweejarige dochter van een Belgische dierenarts komt te overlijden aan een griepachtige ziekte wordt er alarm geslagen, maar is het te laat. In de winter van 2024 komen duizenden, vooral pasgeboren baby´s en peuters te overlijden in heel Europa. Een massale vaccinatie komt laat op gang, met name omdat de toevoer van eieren (waarop het vaccin nog steeds gekweekt wordt) volledig tot stilstand komt.
Het is lente 2025 en er hangt een grauwsluier over het land. Er worden vragen gesteld, er worden maatregelen geëist, maar er valt niets meer te reguleren: al het gevogelte is geruimd en de bedrijven zijn verlaten. Pasen is dat jaar anders dan anders. Eieren zijn een zeldzaam goed, ze kunnen worden ingevlogen uit Argentinië voor 16 euro per stuk of je kan met je kinderen naar de kinderboerderij waar een paar eieren van een klein groepje hermetisch afgesloten kippen tentoongesteld liggen achter glas.
Een nieuwe generatie groeit op. Een generatie die nauwelijks kippenvlees of eieren eet. Zij zijn de eerste groep consumenten, die deze producten daadwerkelijk zeer bewust en met veel respect zullen consumeren, exact zoals de groene generatie het altijd al voor ogen had.
De overheid kijkt mee op hoeveel graden de was draait, hoe lang het licht in huis aanblijft, of de vuilniszakken wel vol genoeg zitten. Het verbod op gloeilampen krijgt navolging in een verbod op het rijden van oldtimers, een verbod op plastic bekertjes, een verbod op weggooibarbecues. En alles wat verder als ‘slecht gedrag’ wordt bestempeld wordt zwaar belast. De vleestaks die in 2010 werd ingevoerd voor niet-biologisch vlees is jaarlijks stevig verhoogd. De inkomsten worden gebruikt om de kosten van biologisch vlees, fruit en groente kunstmatig laag te houden.
Op het platteland vindt door dit stelsel van subsidies en belastingen een ware revolutie plaats. Razendsnel ‘verbiologiseren’ de boerenbedrijven: in 2020 is 92% van de veeteelt en 90% van de landbouw biologisch. De definitie van biologisch voedselproductie wordt vastgelegd in een Europees keurmerk met zeer strenge eisen.
Maar het biologisch boeren blijkt niet alleen maar voordelen op te leveren: de opbrengsten zijn marginaal. Één hectare tomatenplanten levert nog maar de helft aan vruchten op als voorheen. De koolgewassen lijden onder ziektes die al sinds de 19e eeuw niet meer voorkwamen in Europa maar nu weer welig tieren. Aardappelboeren moeten regelmatig complete oogsten weggooien omdat de aardappels zijn aangevroten door de woekerende fytoftora. De standaard fungiciden die deze ziekte effectief bestrijden zijn strikt verboden in het keurmerk.
De studies die twee decennia eerder uitwezen dat biologische landbouw acceptabele opbrengsten zouden halen, gelden niet meer. De boerenbedrijven uit die onderzoeken bleven gezond bij de gratie van grote percelen waar de ziektes wel effectief bestreden werden. De ironie wil dat de Nederlandse landbouw van de 21e eeuw tot de minst duurzame ooit behoort. Nog nooit hebben we zo weinig mensen van één hectare land kunnen voeden. Duurzaamheid en biologische landbouw blijken volstrekt onverenigbaar.
Ook in de biologische pluimveehouderij escaleert de situatie. Het Europees keurmerk schrijft voor dat biologische kippen buiten moeten lopen. Dus staan van Spanje tot Denemarken, van Hongarije tot Nederland de kippen verplicht buiten. De bedrijven vormt een soort glasvezelnetwerk voor influenza: nog nooit heeft vogelgriep zo razendsnel om zich heen kunnen grijpen. Tussen 2010 en 2024 vinden er drie uitbraken plaats, die bedrijven over heel Europa treft. Ophokplichten komen telkens te laat en verdwijnen te vroeg, onder andere onder druk van het Europees keurmerk en de consumentenorganisaties. De pluimveehouderij begint snel te krimpen: na elke epidemie halveert het aantal bedrijven.
De vierde vogelgriep van de eeuw vindt plaats in 2024 en is verreweg de ernstigste. Alle overgebleven Europese pluimveebedrijven raken besmet. Wanneer de tweejarige dochter van een Belgische dierenarts komt te overlijden aan een griepachtige ziekte wordt er alarm geslagen, maar is het te laat. In de winter van 2024 komen duizenden, vooral pasgeboren baby´s en peuters te overlijden in heel Europa. Een massale vaccinatie komt laat op gang, met name omdat de toevoer van eieren (waarop het vaccin nog steeds gekweekt wordt) volledig tot stilstand komt.
Het is lente 2025 en er hangt een grauwsluier over het land. Er worden vragen gesteld, er worden maatregelen geëist, maar er valt niets meer te reguleren: al het gevogelte is geruimd en de bedrijven zijn verlaten. Pasen is dat jaar anders dan anders. Eieren zijn een zeldzaam goed, ze kunnen worden ingevlogen uit Argentinië voor 16 euro per stuk of je kan met je kinderen naar de kinderboerderij waar een paar eieren van een klein groepje hermetisch afgesloten kippen tentoongesteld liggen achter glas.
Een nieuwe generatie groeit op. Een generatie die nauwelijks kippenvlees of eieren eet. Zij zijn de eerste groep consumenten, die deze producten daadwerkelijk zeer bewust en met veel respect zullen consumeren, exact zoals de groene generatie het altijd al voor ogen had.
woensdag 7 april 2010
Armoede (7.4.2010)
Ik moet me niet bemoeien met zaken waar ik niks van weet. Dat werd me haarfijn uitgelegd in reacties op stukjes die ik schreef over de AOW. En ze hebben gelijk: mijn achternaam is Hertzberger en ik ben hoogopgeleid. Ik weet niet veel van armoede.
Daarom begrijp ik ook niet dat de schoonmakers nu al zes weken staken omdat ze meer moeten verdienen. De FNV eist 130% van het minimumloon, want dat vinden ze een salaris waar je net van kan rondkomen. De looneis verbaasde me. Het is 170 euro meer dan ik verdien met promotieonderzoek. En daarvan had ik een riant leven. Maar laat ik me er niet mee bemoeien. Ik mag dan weinig verdienen, dat betekent nog niet dat ik wat van armoede weet.
Schoonmakers worden ‘uitgeknepen als een sinaasappel’. Althans, dat vertellen sommige in de FNV folders. Waar CNV niet aan de staking wilde meedoen omdat ze de looneis té ver vonden gaan, twijfelde FNV geen moment. Die vakbond is altijd solidair met de stakende arbeider, zeker als het om laagopgeleid, slecht Nederlands sprekende mensen gaat. ‘Een zwakke groep’, zoals ze de schoonmakers consequent noemen, levert nog steeds de meeste publiciteit en leden op.
Of de schoonmakers geholpen zijn met die steun, is maar de vraag. Als schoonmaakwerk steeds duurder wordt omdat het personeel 1700 euro per maand wenst te verdienen, dan vinden bedrijven vanzelf andere oplossingen. De NS huurt straks andere uitzendkrachten in om die trein te schrobben. Bedrijven vragen de werknemers zelf om even een nieuwe vuilniszak op te hangen. Iedereen kan schoonmaken en velen gaan akkoord met het minimumloon. Dat biedt tenslotte een zeer acceptabele levensstandaard en is in alle opzichten een passende vergoeding voor simpel werk waar je geen opleiding voor nodig hebt.
Het is eerder gebeurd: duizenden postbodes die loonsverhoging op loonsverhoging eisten, worden nu ontslagen omdat ze zichzelf te duur hadden gemaakt. Hetzelfde dreigt hier. De schoonmakers eisen teveel, en dat onder het goedkeurende toezicht van de FNV. En nou weet ik niet veel over uitbuiting, over hoe organisaties ‘zwakke groepen’ hun eigen graf kunnen laten graven. Maar dit lijkt er verdomd veel op.
Daarom begrijp ik ook niet dat de schoonmakers nu al zes weken staken omdat ze meer moeten verdienen. De FNV eist 130% van het minimumloon, want dat vinden ze een salaris waar je net van kan rondkomen. De looneis verbaasde me. Het is 170 euro meer dan ik verdien met promotieonderzoek. En daarvan had ik een riant leven. Maar laat ik me er niet mee bemoeien. Ik mag dan weinig verdienen, dat betekent nog niet dat ik wat van armoede weet.
Schoonmakers worden ‘uitgeknepen als een sinaasappel’. Althans, dat vertellen sommige in de FNV folders. Waar CNV niet aan de staking wilde meedoen omdat ze de looneis té ver vonden gaan, twijfelde FNV geen moment. Die vakbond is altijd solidair met de stakende arbeider, zeker als het om laagopgeleid, slecht Nederlands sprekende mensen gaat. ‘Een zwakke groep’, zoals ze de schoonmakers consequent noemen, levert nog steeds de meeste publiciteit en leden op.
Of de schoonmakers geholpen zijn met die steun, is maar de vraag. Als schoonmaakwerk steeds duurder wordt omdat het personeel 1700 euro per maand wenst te verdienen, dan vinden bedrijven vanzelf andere oplossingen. De NS huurt straks andere uitzendkrachten in om die trein te schrobben. Bedrijven vragen de werknemers zelf om even een nieuwe vuilniszak op te hangen. Iedereen kan schoonmaken en velen gaan akkoord met het minimumloon. Dat biedt tenslotte een zeer acceptabele levensstandaard en is in alle opzichten een passende vergoeding voor simpel werk waar je geen opleiding voor nodig hebt.
Het is eerder gebeurd: duizenden postbodes die loonsverhoging op loonsverhoging eisten, worden nu ontslagen omdat ze zichzelf te duur hadden gemaakt. Hetzelfde dreigt hier. De schoonmakers eisen teveel, en dat onder het goedkeurende toezicht van de FNV. En nou weet ik niet veel over uitbuiting, over hoe organisaties ‘zwakke groepen’ hun eigen graf kunnen laten graven. Maar dit lijkt er verdomd veel op.
Abonneren op:
Posts (Atom)